เดินทางมาถึง ตอนที่ 8 ซึ่งเป็นตอนสุดท้ายของ บทที่ 1: ปฐมบทแห่งการเปลี่ยนแปลง กันแล้วนะครับ ในตอนที่แล้ว (Ep.7) เราได้เห็นความกล้าหาญของ กสทจ.สปช.ทร. ที่ลุกขึ้นมาเป็น “หัวหมู่ทะลวงฟัน” ริเริ่มโครงการนี้
แต่พี่น้องครับ การเดินเข้าป่าโดยไม่มีแผนที่นั้นอันตราย และการ “คิดใหม่ทำใหม่” ทั้งหมดอาจทำให้เราเสียเวลาโดยใช่เหตุ โชคดีที่ในประเทศไทยมีหน่วยงานระดับมันสมองของชาติอย่าง สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช. หรือ NSTDA) ได้บุกเบิกเส้นทางนี้ไว้แล้ว วันนี้ AdminTee จะพาไปดูว่า เราจะ “Copy & Development” ความสำเร็จของเขามาใช้ในกองทัพเรือได้อย่างไรครับ
ส่วนที่ 1: ปฐมบทแห่งการเปลี่ยนแปลง (The Genesis of Transformation)
จุดประสงค์: ปูพื้นฐานปัญหาเดิม (Pain Points) และวิสัยทัศน์ใหม่
ตอนที่ 8/80: ถอดบทเรียนต้นแบบจาก สวทช. (NSTDA): ความสำเร็จที่จับต้องได้สู่การประยุกต์ใช้ใน ทร.
สวทช. คือหน่วยงานรัฐที่มีความซับซ้อนในการบริหารจัดการสูงมาก ทั้งเรื่องทุนวิจัย การจัดซื้อเครื่องมือวิทยาศาสตร์ และบุคลากรผู้เชี่ยวชาญ แต่พวกเขาสามารถเปลี่ยนระบบหลังบ้านทั้งหมดมาใช้ Odoo Open ERP ได้สำเร็จจนเป็นตำนานของวงการไอทีภาครัฐ
เรามาถอดบทเรียนสำคัญที่ ทร. ต้องเรียนรู้ ดังนี้ครับ:
1. ความสำเร็จที่พิสูจน์แล้ว (Proven Success)
- ระบบบริหารโครงการ (Project Management): สวทช. บริหารทุนวิจัยพันล้านด้วย Odoo ซึ่งซับซ้อนกว่างบประมาณปกติ ทร. สามารถนำโมเดลนี้มาปรับใช้กับ “โครงการต่อเรือ” หรือ “งานวิจัยทางทหาร” ได้ทันที
- ระบบจัดซื้อจัดจ้าง (Procurement): สวทช. ได้ปรับแต่ง (Customize) Odoo ให้รองรับ พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ ของไทยเรียบร้อยแล้ว ซึ่งช่วยลดงานของ ทร. ที่จะต้องมานั่งเขียนโค้ดส่วนนี้ใหม่เองไปได้มหาศาล
- ลดการใช้กระดาษ (Paperless): ระบบ e-Memo และการอนุมัติออนไลน์ที่ สวทช. ใช้งานจริง ช่วยยืนยันว่าระบบราชการไทยสามารถทำงานแบบไร้กระดาษได้ถูกต้องตามระเบียบ
2. ข้อจำกัดและความท้าทาย (Constraints & Challenges)
- ความต่างของวัฒนธรรมองค์กร (Culture Clash): สวทช. เป็นองค์กรวิจัย มีความยืดหยุ่นสูง (Flat Organization) แต่ ทร. เป็นองค์กรทหารที่มีลำดับชั้นเคร่งครัด (Hierarchy) การนำระบบมาใช้อาจต้องปรับ Flow การอนุมัติให้สอดคล้องกับสายการบังคับบัญชาทหาร
- ขนาดของข้อมูล (Scale of Data): กองทัพเรือมีจำนวนบุคลากรและสินทรัพย์มากกว่า สวทช. หลายเท่าตัว การออกแบบระบบ Server และ Database (Infrastructure) ต้องทำให้รองรับ Load งานที่หนักกว่า
3. ข้อแนะนำและการประยุกต์ใช้ (Recommendations for RTN)
- Don’t Reinvent the Wheel (อย่าประดิษฐ์ล้อรถใหม่): อะไรที่ สวทช. ทำไว้ดีแล้ว เช่น โค้ดระบบบัญชีไทย หรือ ระบบภาษี ให้เราขอความร่วมมือ (MOU) นำ Source Code นั้นมาเป็น “ฐาน” แล้วพัฒนาต่อยอดเฉพาะส่วนที่เป็นภารกิจทหาร
- ส่งคนไปฝังตัว (On-the-Job Training): กสทจ.สปช.ทร. ควรส่งทีมพัฒนาไปอบรมหรือดูงานเชิงลึกกับทีม Developer ของ สวทช. เพื่อเรียนรู้เทคนิคการแก้ปัญหาหน้างานจริง
- เริ่มจากระบบสนับสนุน (Back Office): เริ่มใช้โมเดล สวทช. กับงานธุรการ บัญชี และพัสดุก่อน เมื่อเสถียรแล้วค่อยขยายไปสู่ระบบปฏิบัติการทางทหาร
บทสรุป
กรณีศึกษาของ สวทช. คือหลักฐานเชิงประจักษ์ว่า Open ERP สามารถตอบโจทย์ Digital Governance ในระบบราชการไทยได้จริง การที่กองทัพเรือเลือกเดินตามรอยเท้านี้ ไม่ใช่การลอกการบ้าน แต่เป็นการ “ยืนบนไหล่ยักษ์” เพื่อให้เรามองเห็นได้ไกลกว่า และก้าวไปสู่เป้าหมายได้เร็วกว่า โดยไม่ต้องไปลองผิดลองถูกเองในทุกเรื่อง
การผสาน “เทคโนโลยีจากนักวิจัย” เข้ากับ “วินัยของทหารเรือ” จะนำมาซึ่งระบบบริหารจัดการที่แข็งแกร่งและทรงประสิทธิภาพที่สุดในเหล่าทัพครับ
(อ้างอิง: รายงานประจำปี สวทช. ด้านการบริหารจัดการองค์กรดิจิทัล และ โครงการระบบบริหารงานองค์กร NSTDA Core Business)
คำถามชวนคิด (เพื่อการมีส่วนร่วม)
- ท่านเชื่อหรือไม่ว่า “ซอฟต์แวร์ฝีมือคนไทย” (ที่ปรับปรุงจาก Open Source) จะสามารถทำงานได้ดีกว่าหรือเทียบเท่า “ซอฟต์แวร์ต่างชาติราคาแพง”?
- ถ้าระบบอนุมัติเอกสารของกองทัพเรือ รวดเร็วและตรวจสอบได้เหมือนระบบของ สวทช. ท่านคิดว่าจะช่วยลดเวลารอเซ็นแฟ้มของท่านได้วันละกี่ชั่วโมง?
- ท่านอยากให้หน่วยงานใดใน ทร. เป็นหน่วยงานแรกที่นำระบบต้นแบบนี้มาทดลองใช้?
ติดตามตอนต่อไป
จบ ในส่วนของตอนที่ 1 กันไปแล้วนะครับ! ในตอนหน้า เราจะขึ้น ในส่วนของตอนที่ 2: รู้จัก Odoo และ Digital Governance (The Tools & Rules) เราจะมาเจาะลึกพระเอกของเรากันชัดๆ ใน Ep.9/80 “Odoo คืออะไร? : ทำไมถึงเป็น Game Changer สำหรับหน่วยงานรัฐ” มาทำความรู้จักเครื่องมือที่จะเปลี่ยนชีวิตการทำงานของพวกเรากันครับ ห้ามพลาด!
Talk is cheap. Show me the code.