📦 ตอนที่ 5/7: “วิธีเฉพาะเจาะจง” บนระบบ e-GP: ขั้นตอนกระชับ แต่ต้องโปร่งใส

หลังจากที่เราได้ร่วมเดินทางผ่านขั้นตอน “วิธีคัดเลือก” ที่แสนจะเข้มข้น มีด่านตรวจสอบและกติกาการต่อรองราคามากมายไปถึง 3 ตอนเต็ม ๆ แล้ว หลายคนอาจจะเริ่มปวดหัวและคิดในใจว่า “แล้วถ้าเป็นโครงการที่เร่งด่วน หรือมีข้อจำกัดที่ต้องใช้วิธีเฉพาะเจาะจงล่ะ เกณฑ์ใหม่ ว 299 จะบังคับให้เราทำอย่างไรบนระบบออนไลน์?”

หากย้อนไปในอดีต ยุคก่อนที่จะมีการประกาศใช้ระบบ e-GP ระยะที่ 3 นี้ เวลาทำ “วิธีเฉพาะเจาะจง” เจ้าหน้าที่พัสดุมักจะต่อสายตรงหาผู้ประกอบการ ยื่นเอกสารใบเสนอราคาแบบส่งมือ หรือส่งเอกสารทางไปรษณีย์ ซึ่งแม้จะรวดเร็ว แต่ก็อาจจะขาดร่องรอยดิจิทัลที่ชัดเจนในระบบส่วนกลาง แต่สำหรับแนวทางปฏิบัติ ว 299 ฉบับนี้ กรมบัญชีกลางได้จัดระเบียบใหม่ทั้งหมด โดยดึงเอากระบวนการของวิธีเฉพาะเจาะจงขึ้นมาอยู่บนระบบออนไลน์ e-GP เพื่อให้มั่นใจได้ว่า ต่อให้จะเป็นวิธีที่ล็อกตัวผู้ประกอบการ ก็ต้องมีความโปร่งใส ตรวจสอบย้อนหลังได้ 100% ครับ!

---

แม้จะได้ชื่อว่าเป็นวิธีเฉพาะเจาะจงที่มุ่งเน้นความคล่องตัว แต่บนระบบ e-GP ระยะที่ 3 นี้ ก็มีกระบวนการและขั้นตอนที่เจ้าหน้าที่ต้องคลิกให้ถูกด่าน ดังนี้ครับ

1. การอนุโลมเกณฑ์พื้นฐาน (ยกยอดมาจากวิธีคัดเลือก)

ก่อนที่จะเริ่มจิ้มเลือกผู้ประกอบการในระบบ กฎหมายได้กำหนดให้เจ้าหน้าที่พัสดุต้องจัดทำเอกสารตั้งต้นให้แน่นหนา โดยให้ “นำเกณฑ์ของวิธีคัดเลือกมาใช้กับวิธีเฉพาะเจาะจงโดยอนุโลม” ครับ ซึ่งประกอบด้วย 3 ส่วนสำคัญคือ:

• การทำร่าง TOR / รายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะ / แบบรูปรายการงานก่อสร้าง: ต้องแต่งตั้งคณะกรรมการหรือเจ้าหน้าที่รับผิดชอบมาจัดทำรายละเอียดพัสดุหรืองานจ้างให้ชัดเจนเช่นเดียวกัน
• การกำหนดราคากลาง: ต้องคำนึงถึงความคุ้มค่าและจัดทำราคากลางตาม พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ มาตรา 4 โดยระบุชื่อผู้รับผิดชอบหรือคณะกรรมการกำหนดราคากลางลงในระบบ e-GP ด้วย
• การจัดทำรายงานขอซื้อขอจ้าง และเอกสารซื้อจ้างโดยวิธีเฉพาะเจาะจง: เจ้าหน้าที่ต้องทำรายงานขอซื้อขอจ้างตามระเบียบกระทรวงการคลังฯ ข้อ 22 เพื่อเสนอหัวหน้าหน่วยงานอนุมัติก่อนเริ่มดำเนินการเสมอ

2. ส่งหนังสือเชิญชวนแบบดิจิทัล ล็อกเป้า “รายใดรายหนึ่ง”

เมื่อหัวหน้าหน่วยงานเซ็นอนุมัติรายงานขอซื้อขอจ้างเรียบร้อยแล้ว คณะกรรมการซื้อหรือจ้างโดยวิธีเฉพาะเจาะจงจะดำเนินการจัดทำและส่งหนังสือเชิญชวนผ่านระบบ e-GP ทันที

• กติกาการเชิญ: แตกต่างจากวิธีคัดเลือกที่ต้องเชิญอย่างน้อย 3 ราย เพราะวิธีเฉพาะเจาะจงนี้ คณะกรรมการจะทำหนังสือเชิญชวนตามตัวอย่างที่กำหนด ไปหาผู้ประกอบการที่มีคุณสมบัติตรงตามเงื่อนไขเพียง “รายใดรายหนึ่ง” เท่านั้น เพื่อให้เข้ามาสู้ราคา ยื่นข้อเสนอ หรือเข้ามาเจรจาต่อรองราคาภายในเวลาที่กำหนดผ่านระบบ e-GP ครับ
• กำหนดเวลา: ยึดกฎเหล็ก 3 ช่วงเวลา (เวลา 9.00 – 12.00 น., เวลา 13.00 – 16.00 น. หรือเวลา 8.30 – 16.30 น.) เหมือนวิธีคัดเลือกโดยอนุโลม และถือเวลาของระบบ e-GP เป็นเกณฑ์ตัดสิน

3. กระบวนการยื่นข้อเสนอและการพิจารณาผลในพริบตา

ทางฝั่งผู้ประกอบการที่ถูกล็อกเป้าและได้รับหนังสือเชิญชวน ก็ต้องล็อกอินเข้ามาในระบบ e-GP เพื่อกดยื่นข้อเสนอและราคาผ่านระบบตามวิธีการที่กรมบัญชีกลางกำหนด (ยื่นราคาได้เพียงครั้งเดียวเช่นกัน)

• เมื่อพ้นกำหนดเวลายื่นข้อเสนอ คณะกรรมการจะเปิดระบบพิจารณาคุณสมบัติและข้อเสนอด้านเทคนิคผ่านระบบ e-GP ได้ทันที
• คณะกรรมการจะทำการตรวจสอบว่า พัสดุหรือคุณสมบัติของเอกชนรายนั้นครบถ้วน ถูกต้อง ตรงตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในหนังสือเชิญชวนหรือไม่

4. สรุปกระบวนการรายงานผลและประกาศผลชนะ

หลังจากที่ตรวจสอบและคัดเลือกผู้ประกอบการรายนั้นเรียบร้อยแล้ว คณะกรรมการซื้อหรือจ้างโดยวิธีเฉพาะเจาะจงจะทำรายงานผลการพิจารณาและความเห็น เสนอต่อหัวหน้าหน่วยงานของรัฐผ่านหัวหน้าเจ้าหน้าที่เพื่อขออนุมัติสั่งซื้อสั่งจ้าง และเมื่อได้รับการอนุมัติแล้ว เจ้าหน้าที่จะประกาศผลผู้ชนะการเสนอราคาในระบบเครือข่ายสารสนเทศของกรมบัญชีกลางและของหน่วยงานรัฐ พร้อมแจ้งเตือนไปยังอีเมล (e-mail) ของผู้ประกอบการ เป็นอันเสร็จสิ้นกระบวนการอย่างโปร่งใสครับ!

📄 หน้าอ้างอิงในเอกสาร

• หน้า 2 ของหนังสือเวียน ว 299 (หัวข้อข้อ 3 การจัดซื้อจัดจ้างโดยวิธีเฉพาะเจาะจง ซึ่งระบุให้ยกเว้นระเบียบกระทรวงการคลังฯ ข้อ 78 (1) และดำเนินการผ่านระบบ e-GP)
• หน้า 6 ของคู่มือวิธีปฏิบัติแนบท้าย (ข้อ 2.2 การจัดซื้อหรือจัดจ้างโดยวิธีเฉพาะเจาะจง ข้อ 2.2.1 การจัดทำร่าง TOR, ข้อ 2.2.2 การกำหนดราคากลาง, ข้อ 2.2.3 การจัดทำรายงานขอซื้อขอจ้าง, ข้อ 2.2.4 การจัดทำหนังสือเชิญชวน, ข้อ 2.2.5 การยื่นและรับซอง, ข้อ 2.2.6 การพิจารณาผล, ข้อ 2.2.7 การรายงานผลการพิจารณา และข้อ 2.2.8 การอนุมัติสั่งซื้อสั่งจ้างและประกาศผล)

📌 บทสรุปประจำตอน

สรุปวิธีเฉพาะเจาะจงเวอร์ชัน e-GP สไตล์ AdminTee: แม้จะดีลตรงกับผู้ประกอบการแค่รายเดียว แต่ขั้นตอนตั้งไข่ ตั้งแต่ทำ TOR, ตั้งราคากลาง และทำรายงานขอซื้อขอจ้าง ยังต้องเป๊ะเหมือนวิธีคัดเลือกทุกประการครับ จากนั้นกดส่งคำเชิญล็อกเป้าผ่านระบบ e-GP ให้เอกชนเข้ามายื่นข้อเสนอออนไลน์ กรรมการตรวจผลเสร็จก็ทำรายงานขออนุมัติสั่งซื้อสั่งจ้างทันที กระชับ รวดเร็ว และทิ้งร่องรอยความโปร่งใสไว้บนระบบดิจิทัลอย่างสมบูรณ์แบบครับ!

🗂️ เอกสารอ้างอิง

• หนังสือคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ กรมบัญชีกลาง ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) 0405.3/ว 299 เรื่อง แนวทางปฏิบัติในการยื่นข้อเสนอโดยวิธีคัดเลือกและวิธีเฉพาะเจาะจง ผ่านระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Government Procurement : e – GP)

🔗 Link อ้างอิง

• ตรวจสอบตัวอย่างหนังสือเชิญชวนวิธีเฉพาะเจาะจง: www.gprocurement.go.th

💬 คำถามเพื่อการมีส่วนร่วม (มาคอมเมนต์แลกเปลี่ยนมุมมองกันครับ)

1. สำหรับเจ้าหน้าที่พัสดุ คิดว่าการดึงวิธีเฉพาะเจาะจงขึ้นมาทำบนระบบ e-GP ช่วยลดเวลาการทำงานหรือช่วยให้เก็บเอกสารได้เป็นระเบียบมากขึ้นไหมครับ?
2. ในมุมของผู้ประกอบการ เคยมีใครได้รับหนังสือเชิญชวน “วิธีเฉพาะเจาะจง” ผ่านระบบ e-GP บ้างหรือยังครับ? ระบบใช้งานง่ายกว่าการส่งเอกสารแบบเดิมไหมเอ่ย?
3. เพื่อน ๆ คิดว่า ด่านไหนใน 4 ด่านของวิธีเฉพาะเจาะจงบนระบบ e-GP นี้ ที่ต้องใช้ความระมัดระวังในการตรวจสอบมากที่สุดครับ?

🎯 ฝากติดตามตอนต่อไป:

วิธีคัดเลือกก็เคลียร์ วิธีเฉพาะเจาะจงก็ชัดเจนแล้ว ด่านต่อไปที่ทั้งหน่วยงานรัฐและเอกชนต้องรู้คือเกณฑ์การคัดเลือกเชิงลึก! ในตอนหน้า (ตอนที่ 6) AdminTee จะพาไปเจาะลึกข้อกำหนดทางการเงินกับหัวข้อ “ถอดรหัส คุณสมบัติผู้ยื่นข้อเสนอ: มูลค่าสุทธิของกิจการ ทุนจดทะเบียน และแต้มต่อ SMEs” เงินทุนจดทะเบียนเท่าไหร่ยื่นโครงการขนาดไหนได้บ้าง? และแต้มต่อ SMEs คิดคำนวณอย่างไร? ห้ามพลาดเด็ดขาดครับ!