เดินทางกันมาถึง ตอนที่ 5 แล้วนะครับ ในตอนที่ผ่านๆ มา เราคุยกันเรื่องปัญหาที่หนักอกหนักใจ ทั้งเรื่องค่าลิขสิทธิ์แพง (Ep.1), ความไม่คล่องตัวของ GFMIS (Ep.2), ระบบ BMIS ที่โดดเดี่ยว (Ep.3), และภัยร้ายของ Silo Data ที่ปิดตาผู้บังคับบัญชา (Ep.4)
ฟังดูเหมือนเรากำลังเดินอยู่ในอุโมงค์ที่มืดมิดใช่ไหมครับ? แต่อย่าเพิ่งถอดใจ! เพราะวันนี้ AdminTee มองเห็น “แสงสว่าง” แล้วครับ แสงสว่างนั้นมาจากหน่วยงานมันสมองด้านไอทีของเรา นั่นคือ กรมสื่อสารและเทคโนโลยีสารสนเทศ (สสท.ทร.) ที่ได้นำเครื่องมือระดับโลกอย่าง Enterprise Architecture (EA) เข้ามาเป็นแผนที่นำทาง วันนี้เราจะมาดูกันว่า แผนที่ฉบับนี้จะพาเราออกจากเขาวงกตข้อมูลได้อย่างไร
ส่วนที่ 1: ปฐมบทแห่งการเปลี่ยนแปลง (The Genesis of Transformation)
จุดประสงค์: ปูพื้นฐานปัญหาเดิม (Pain Points) และวิสัยทัศน์ใหม่
ตอนที่ 5/80: แสงสว่างจากปลายอุโมงค์: บทบาทของ กรมสื่อสารและเทคโนโลยีสารสนเทศ (สสท.ทร.) กับการศึกษา Enterprise Architect (EA)
หากเปรียบการพัฒนาระบบสารสนเทศเหมือนการ “สร้างเมือง” ที่ผ่านมาเราต่างคนต่างสร้างบ้าน กรมนี้สร้างตึกสูง กองนี้สร้างกระท่อม โดยไม่มีผังเมืองรวม ทำให้ถนนไม่เชื่อมกัน ไฟฟ้าเข้าไม่ถึง
สสท.ทร. จึงก้าวเข้ามาในฐานะ “สถาปนิกเมือง” (City Architect) โดยนำหลักการ Enterprise Architecture (EA) หรือ สถาปัตยกรรมองค์กร มาใช้ เพื่อจัดระเบียบความวุ่นวายนี้ครับ
1. Enterprise Architecture (EA) คืออะไร? (ฉบับเข้าใจง่าย)
- มันคือ “พิมพ์เขียว” ที่มองภาพรวมทั้งกองทัพ ไม่ใช่แค่มองเรื่องคอมพิวเตอร์ แต่มอง 4 ด้านเชื่อมโยงกัน:
- Business: ภารกิจทหารคืออะไร? (รบ, ส่งกำลัง, ช่วยเหลือ ปชช.)
- Data: ต้องใช้ข้อมูลอะไรบ้าง? (กำลังพล, กระสุน, น้ำมัน)
- Application: ต้องใช้โปรแกรมอะไร? (Open ERP, AI)
- Technology: ต้องใช้เซิร์ฟเวอร์แบบไหน? (Cloud, On-Premise)
2. ข้อจำกัดและอุปสรรคที่ผ่านมา (The Constraints)
- มรดกกรรมของระบบเก่า (Legacy Systems): ทร. มีระบบเก่าแก่อยู่มหาศาลที่สร้างด้วยภาษาคอมพิวเตอร์ต่างยุคสมัย การจะรื้อทิ้งทันทีทำได้ยาก
- วัฒนธรรมการหวงแหนข้อมูล: บางหน่วยงานยังมองว่าข้อมูลคืออำนาจ (Data is Power) จึงไม่อยากเปิดเผยข้อมูลให้ EA เข้าไปจัดระเบียบ
- งบประมาณที่กระจัดกระจาย: งบไอทีถูกจัดสรรไปตามหน่วยย่อย ทำให้ สสท.ทร. ควบคุมมาตรฐานกลางได้ยาก (ต่างคนต่างซื้อ ต่างคนต่างจ้าง)
3. ข้อเสนอแนะและทางออก (The Recommendations)
- EA ต้องกินได้: แผนแม่บท EA ต้องไม่เป็นแค่กระดาษรายงานหนาๆ บนหิ้ง แต่ต้องถูกแปลงเป็นการปฏิบัติจริง (Actionable)
- ใช้ Open ERP เป็นเครื่องมือขับเคลื่อน EA: ในเมื่อเราวางผังเมือง (EA) เสร็จแล้ว เราต้องการเครื่องมือสร้างเมืองที่ยืดหยุ่นและประหยัด ซึ่ง Odoo Open ERP ตอบโจทย์ที่สุด เพราะมันปรับเปลี่ยนได้ตามพิมพ์เขียวของ EA ทันที
- Governance Lead: สสท.ทร. ต้องทำหน้าที่เป็น “ผู้กำกับกฏ” (Regulator) ตรวจสอบว่าระบบใหม่ที่หน่วยไหนจะสร้าง ต้องเชื่อมต่อกันได้ตามมาตรฐาน EA เท่านั้น ห้ามสร้าง Silo เพิ่มเด็ดขาด
บทสรุป
การศึกษา Enterprise Architecture (EA) ของ สสท.ทร. เปรียบเสมือนการปักธงลงเข็มทิศที่ถูกต้องแล้วครับ เราไม่ได้กำลังเดินหลงทางอีกต่อไป
แต่ลำพังแค่ “พิมพ์เขียว” (EA) ยังไม่พอ เราต้องการ “อิฐและปูน” ที่มีคุณภาพเพื่อสร้างอาคารตามแบบนั้น และนั่นคือเหตุผลที่เราต้องนำ Open ERP (Odoo) มาใช้ เพื่อให้ภาพฝันในกระดาษ กลายเป็นระบบปฏิบัติการดิจิทัลที่จับต้องได้จริง เชื่อมโยงทุกหน่วยงานของกองทัพเรือเข้าด้วยกันอย่างสมบูรณ์ครับ
(อ้างอิง: กรอบธรรมาภิบาลข้อมูลและการจัดทำสถาปัตยกรรมองค์กร โดย DGA และ สสท.ทร.)
คำถามชวนคิด
- ท่านเคยเห็นโครงการก่อสร้างอาคารที่ไม่มีแบบแปลนไหมครับ? สภาพตอนเสร็จเป็นอย่างไร? (เปรียบเทียบกับระบบ IT ของเรา)
- ถ้าเปรียบหน่วยงานของท่านเป็น “ห้อง” ในบ้านหลังใหญ่ ท่านคิดว่าห้องของท่านมีประตูเชื่อมไปหาห้องอื่นสะดวกพอหรือยัง?
- ท่านคิดว่าใครควรเป็นคนถือ “ไม้เรียว” คอยคุมกฎไม่ให้มีการสร้างระบบเถื่อน (System Shadow) ที่ไม่เชื่อมต่อกับคนอื่น?
ติดตามตอนต่อไป
เมื่อสถาปนิก (สสท.ทร.) วางแผนเสร็จแล้ว ก็ถึงเวลาของ “วิศวกรผู้สร้าง” ในตอนหน้า Ep.6/80 เราจะมาดู “พิมพ์เขียวใหม่: แนวคิด EA เพื่อการเชื่อมโยงระบบสารสนเทศทั้งกองทัพ” เจาะลึกว่าหน้าตาของพิมพ์เขียวนี้จะเป็นอย่างไร และมันจะเปลี่ยนชีวิตการทำงานของพวกเราให้ง่ายขึ้นได้อย่างไร? ห้ามพลาดครับ!
Talk is cheap. Show me the code.